Είμαστε Όλοι Σινεφίλ! – Μέρος 8, A Christmas Carol (1938, Edwin L. Marin)

A Christmas Carol, 1938, σε σκηνοθεσία Edwin L. Marin, με τον Reginald Owen

Χριστούγεννα πάλι, κι όπως κάθε χρόνο, η ίδια Ιστορία, η Χριστουγεννιάτικη Ιστορία του Charles Dickens, πάντα η ίδια και πάντα διαφορετική, πάντα όμως με το ίδιο αίτημα και το ίδιο πρόσταγμα: αγάπη!

1938, μια παραγωγή της MGM, με παραγωγό τον μεγάλο Joseph L. Mankiewicz, σκηνοθέτη τον Edwin L. Marin, σεναριογράφο τον Hugo Butler και πρωταγωνιστή (Σκρουτζ) τον Reginald Owen. Αυτή τη φορά ο μύθος δίνεται περίπου ως εξής:

Ο Φρεντ, ανηψιός του γερο-στριμμένου Σκρουτζ, συναντάει τυχαία σ’ έναν δρόμο του παγωμένου Λονδίνου δυο παιδιά, τον ανάπηρο Τιμ και τον αδερφό του Πιερ. Κάνει μαζί τους γλίστρα! Είναι παραμονές Χριστουγέννων κι αυτός είναι χαρούμενος, ευδιάθετος. Μαθαίνει πως τα παιδιά είναι του Μπομπ, του υπαλλήλου του θείου του και προθυμοποιείται να μεταφέρει στον Μπομπ μια λίστα με ψώνια, μια που τα παιδιά δεν μπορούν να πάνε στον χώρο εργασίας του πατέρα τους αφού δεν θέλουν να βλέπουν ούτε ζωγραφιστό τον Σκρουτζ.

Στο μαγαζί-γραφείο του Σκρουτζ, παγωμάρα, θλίψη, φόβος. Μπομπ και Σκρουτζ, κόσμοι αντίθετοι, εχθρικά αντίθετοι, ο Σκρουτζ είν’ απόλυτος, έχει άποψη: τα Χριστούγεννα είναι απάτη! Ο νεοεισελθών Φρεντ, πιο κοντά σαφώς στον Μπομπ, δεν μπορεί να μεταστρέψει τις ισορροπίες, κι ας φέρνει ένα μπουκάλι κρασί, κι ας δίνει θάρρος στον Μπομπ, κι ας προσκαλεί τον θείο του στης αρραβωνιαστικιάς του:

- Αρραβωνιάστηκες; Γιατί;

- Μα γιατί ερωτεύτηκα…

Τι πιο φυσικό, για τον Φρεντ, τι πιο αφύσικο για τον Σκρουτζ! Κι ύστερα η κομβική συνομιλία ανάμεσα στον δύσθυμο, δύστροπο, δύσκολο Σκρούτζ, και στον εύθυμο, καλότροπο, εύκολο Φρεντ:

- Με ποιο δικαίωμα είσαι χαρούμενος, αφού είσαι φτωχός;

- Κι εσύ γιατί είσαι μελαγχολικός, αφού είσαι πλούσιος;

Δεν είναι, συνεπώς, ο πλούτος το μέτρο της διάθεσης, όσο κι αν θέλουν να μας πείσουν για το αντίθετο…

Ο γέρο-Σκρουτζ διώχνει τον ανηψιό του, κι αρχίζει έτσι η νύχτα της αναμέτρησης με το πεπρωμένο του: αφού απολύσει με περισσή σκληρότητα τον Μπομπ που είχε την ατυχία (ή την αναίδεια) να παίξει χιονοπόλεμο στο δρόμο με τους πιτσιρικάδες και να «στοχεύσει» το ημίψηλο του Σκρουτζ, αφού δειπνήσει μόνος (χωρίς ν’ αφήσει πουρμπουάρ!) σ’ ένα εστιατόριο, θα γυρίσει σπίτι του, θα συναντήσει το φάντασμα του νεκρού συνεταίρου του, του Τζέικομπ Μάρλεϊ, το οποίο θα τον προειδοποιήσει για τα τρία πνεύματα που θα τον επισκεφτούν το βράδυ.

Η Ιστορία από ’δω και κάτω είναι λίγο-πολύ γνωστή: τρία πνεύματα τον επισκέπτονται, στη μία, στις δύο και στις τρεις την νύχτα, το πνεύμα των παρελθόντων Χριστουγέννων, αυτό που του δείχνει την παιδική του ηλικία, το σχολείο του, τους φίλους του, την αγάπη της αδερφής του, της πεθαμένης πια μητέρας του Φρεντ, και την αγάπη του πρώτου εργοδότη του, το πνεύμα των παρόντων Χριστουγέννων, αυτό που του δείχνει την νυν ευτυχία των φτωχών, του Μπομπ και της οικογένειάς του, του Φρεντ και της αρραβωνιαστικιάς του, και τέλος, το πνέυμα των μελλοντικών Χριστουγέννων, αυτό που του δείχνει την κηδεία του κι έναν κόσμο δίχως τον μικρό Τιμ, δίχως δηλαδή όλα αυτά που μπορούν να σωθούν με λίγα μόλις χρήματα, αυτά που αρνήθηκε ακόμα κι ως φιλανθρωπία…

Ο Σκρουτζ ξυπνάει. Ψάχνεται, είναι Χριστούγεννα κι είναι ζωντανός. Θέλει να ζήσει. Τώρα που καταλαβαίνει την ματαιότητα των πάντων, θέλει να ζήσει! Η ματαιότητα, εν τέλει, δίνει αξία στην ύπαρξη… Μεταστρέφεται, γίνεται γενναιόδωρος, η αγάπη τον κατακλύζει. Γίνεται άλλος άνθρωπος. Ευεργετεί τόσο τον Φρεντ, όσο τον Μπομπ και την οικογένειά του. Είναι ευτυχής, αν και γέρος! Σκορπάει τα χρήματά του και μαζί και την ευτυχία. Κι όμως, ποτέ η ευτυχία δεν ήταν ζήτημα χρημάτων, ποτέ…! Καλά Χριστούγεννα!!!

Αθήνα, 24 Δεκεμβρίου 2012

Φώτης Μπατσίλας